Οργάνωση και συγκρότηση των φαρμακείων PDF Εκτύπωση E-mail
Τρίτη, 12 Ιούλιος 2011 11:49

Προεδρικό Διάταγμα υπ’ αριθμόν 312 (16.9.92), ΦΕΚ 157

Άρθρο 1

1. Στο φαρμακείο:
α) Εκτελούνται οι πάσης φύσεως αναγραφόμενες από τους ιατρούς, οδοντίατρους, μαίες και κτηνιάτρους συνταγές και
β) Πωλούνται λιανικώς φάρμακα, φαρμακευτικά προϊόντα και φαρμακευτικές ουσίες, και γενικά τα είδη που αναφέρονται στις περιπτώσεις α-ιζ της παρ. 2, του άρθρου 2, του Ν. 1316/83, όπως αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 του Ν. 1965/1991, εκτός εκείνων που με απόφαση του ΕΟΦ εξαιρεθούν της δικαιοδοσίας των φαρμακείων ως και είδη που επιτρέπονται από άλλες διατάξεις νόμων ή αποφάσεων. Επίσης, στα φαρμακεία πωλούνται ελεύθερα είδη ιατρικής γενικής χρήσεως, καλλυντικά, διαιτητικά προϊόντα, γάλατα και τροφές βρεφικής ηλικίας, είδη υγιεινής βρεφών, εγκύων και λεχωιδών, καλλωπισμού, ορθοπαιδικά είδη και μηχανήματα, ιατρικά εργαλεία, μηχανήματα και βοηθήματα.

2. Τα φαρμακεία μπορούν να πωλούν και κτηνιατρικά φάρμακα, αλλά στην περίπτωση αυτή πρέπει να διαθέτουν, για φύλαξη και πώληση αυτών, ιδιαίτερη προθήκη, στην οποία πρέπει να αναγράφεται ευκρινώς, με κεφαλαία γράμματα, η φράση «ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ».

3. Η πώληση στα φαρμακεία ξένων αντικείμενων που δεν προβλέπονται από τις ανωτέρω 1 και 2 παραγράφους απαγορεύεται.

Άρθρο 2

1. Επί της προσόψεως του καταστήματος των φαρμακείων τοποθετείται υποχρεωτικά, εντός φωτεινού πλαισίου, σταυρός πρασίνου χρώματος, στο κέντρο του οποίου μπορεί να υπάρχει η απεικόνιση του συμπλέγματος φαρμακευτικού σκεύους και φιδιού.

2. Οι φαρμακοποιοί, κατά την ώρα της εργασίας τους, υποχρεούνται να φορούν λευκή μπλούζα και στην άνω αριστερή πλευρά αυτής να φέρει σήμα (κονκάρδα) με το ονοματεπώνυμό τους και την ιδιότητά τους. Επίσης, λευκές μπλούζες υποχρεούνται να φέρουν και οι αδειούχοι βοηθοί φαρμακείου, με το ονοματεπώνυμό τους και την ιδιότητά τους.

Άρθρο 3

1. Τα φαρμακεία απαραίτητα πρέπει να έχουν:
α) Την ισχύουσα Ελληνική Φαρμακοποιία
β) Τη διατίμηση φαρμάκων
γ) Το βιβλίο αντιγραφής συνταγών (συνταγολόγιο), στο οποίο αντιγράφονται αυθημερόν οι ειδικές συνταγές ναρκωτικών (δίγραμμες συνταγές), ως επίσης συνταγές ιδιαίτερης σοβαρότητας, κατά την κρίση του φαρμακοποιού που διευθύνει το φαρμακείο. Σε περίπτωση τήρησης μηχανογραφικού συστήματος στο φαρμακείο, οι προαναφερόμενες συνταγές μπορούν να καταχωρούνται σε μηχανογραφικό έντυπο θεωρημένο από το αρμόδιο Τμήμα ή Διεύθυνση Υγείας της αρμόδιας Νομαρχίας.
δ) Βιβλίο ασκουμένων φοιτητών και πτυχιούχων της Φαρμακευτικής
ε) Βιβλίο μαθητών φαρμακείου, στο οποίο αναγράφεται η κίνηση των μαθητών στο φαρμακείο, δηλαδή η ημερομηνία αποχώρησης, η επίδοση των μαθητών και η επιμέλειά τους, κατά τη κρίση του φαρμακοποιού που έχει την υπεύθυνη διεύθυνση του φαρμακείου.
στ) Βιβλίο Εργαστηρίου για την αναγραφή των παρασκευαζομένων κάθε φορά σκευασμάτων και αποθέτων φαρμάκων, σύμφωνα με την ισχύουσα Ελληνική Φαρμακοποιία, εφόσον αναγράφονται σε αυτή, ή γενικότερα σύμφωνα με τις υποδείξεις της επιστήμης, αν αυτά δεν αναγράφονται στην Ελληνική Φαρμακοποιία.
ζ) Τα βιβλιάρια ναρκωτικών, για την αναγραφή της κινήσεως αυτών
η) Επιστημονική Βιβλιοθήκη, τα βασικά βιβλία της οποίας ορίζονται με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου.

2. Τα με στοιχεία γ μέχρι ζ βιβλία που αναφέρονται στην προηγούμενη παράγραφο πρέπει να είναι θεωρημένα, πριν από τη χρησιμοποίησή τους από το Τμήμα ή τη Διεύθυνση Υγείας της αρμόδιας Νομαρχίας.

Άρθρο 4

Κάθε φαρμακείο υποχρεούται να είναι εφοδιασμένο με τα εξής:

1.Φάρμακα
α) Τα καθοριζόμενα από τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων φάρμακα, χημικές ουσίες και δρόγες της Ελληνικής Φαρμακοποιίας.
β) Επαρκείς ποσότητες ιδιοσκευασμάτων και σκευασμάτων αντιβιοτικών, ορμονούχων, αιμοστατικών, καρδιοτονωτικών, αναλγητικών, θεραπευτικών ορών και λοιπών κυκλοφορούντων φαρμάκων για την κάλυψη των αναγκών του Κοινού, σε συσχετισμό με την πληθυσμιακή πυκνότητα της περιοχής, τη συχνότητα διημερεύσεων και διανυκτερεύσεων αυτού και, γενικά, την κίνηση εκτελέσεως συνταγών.
γ) Καθαρό οξυγόνο σε μεταλλικές φιάλες, έτοιμο για χρήση, μαζί με τ' απαραίτητα εξαρτήματα, για τη χρησιμοποίησή του από τον ασθενή.
δ) Τα από το Κρατικό Μονοπώλιο Ναρκωτικών νομίμως κυκλοφορούντα ναρκωτικά στις ποσότητες που ορίζονται κάθε φορά με απόφαση του υπουργού Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
ε) Διάφορα προϊόντα υγειονομικής χρήσεως, όπως σύριγγες, θερμόμετρα, κλύσματα, θερμοφόρες, παγοκύστες, καθετήρες, συσκευές μεταγγίσεως, βελόνες ενέσεων κ.λπ.

Η ύπαρξη των παραπάνω ειδών σε επαρκείς ποσότητες και η ποικιλία τους θα ελέγχονται πάντοτε, τόσο κατά την αρχική επιθεώρηση του φαρμακείου, όσο και κατά τις περιοδικές επιθεωρήσεις του από τα αρμόδια όργανα επιθεωρήσεως του Υπουργείου Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

2. Όργανα και σκεύη

α) Τουλάχιστον δύο (2) ζυγούς, μετά των αναγκαίων σταθμών, κατά το δεκαδικό σύστημα. Έναν ευπαθή για ζύγιση μικροποσοτήτων, με ευπάθεια 0,005 (5 χιλιοστών) του γραμμαρίου και έναν μικρότερης ευπάθειας για τη ζύγιση μεγαλυτέρων ποσοτήτων, μέχρι 20 γραμμάρια. Επίσης, έναν ζυγό για τη ζύγιση ουσιών, υγρών και στερεών, και σε ποσότητες άνω του κιλού.
β) Ιγδία πορσελάνης, λαβίδες, σπαθίδες, κάψες, χωνιά, ογκομετρικούς σωλήνες, δοκιμαστικούς σωλήνες, ηθμούς και, γενικά, κάθε σκεύος, ώστε να μπορεί να εκπληρώνει απρόσκοπτα τον προορισμό του.
γ) Ηλεκτρικό ψυγείο
δ) Χρηματοκιβώτιο, σε μόνιμη βάση και ικανού βάρους, ή εντοιχισμένο σιδηροκιβώτιο, που θα είναι ασφαλισμένα, και στις δύο περιπτώσεις, με κλειδιά ασφαλείας ή συνδυασμό γραμμάτων ή αριθμών, για τη φύλαξη των ναρκωτικών, για την οποία αποκλειστικά υπεύθυνος είναι ο αδειούχος φαρμακοποιός.

Άρθρο 5

Απαγορεύεται η ύπαρξη και λειτουργία μέσα στα φαρμακεία χημικών ή μικροβιολογικών εργαστηρίων ή οπτικών τμημάτων, εκτός αν υπάρχει ειδική προς τούτο άδεια.

Άρθρο 6

1. Οι προθήκες του φαρμακείου πρέπει να είναι καλής κατασκευής και εμφάνισης.

2. Τα υπάρχοντα στο φαρμακείο φάρμακα πρέπει να φυλάσσονται μέσα στις προθήκες ή τα συρτάρια αυτού, κατά τρόπο που να εξασφαλίζει τη καλή φύλαξή τους.

3. Τα χημικά και οι δρόγες φυλάσσονται σε κατάλληλα δοχεία, στην εξωτερική επιφάνεια των οποίων θα αναγράφεται, ελληνικά ή λατινικά, η ονομασία του περιεχομένου προϊόντος.
Η αποθήκευση χημικών φαρμάκων και δρογών πρέπει να είναι σύμφωνη με τις προδιαγραφές που προβλέπονται στην Ελληνική Φαρμακοποιία.

4. Τα φάρμακα που αναγράφονται στον κατωτέρω πίνακα τοποθετούνται σε ιδιαίτερο ερμάριο.

Πίνακας φαρμάκων φυλασσομένων μετά προσοχής
1.    Acidum aceticum    36. Iodum
2.    Acidum arenicosum    37. Kalium hydricum
3.    Acidum hydrochloricum    38. Kalium hypermanganicum
4.    Acidum nitricum    39. Kreosotum
5.    Acidum sulfruricum    40. Natrium arsenicicum
6.    Andrenalinum    41. Natrium casodylicum
7.    Aether    42. Natrium hydricum
8.    Apomorphinum hydrochloricum    43. Nitroglycerinum Solut (Trintirin 1%)
9.    Aqua Laurocerasi    44. Novocainum
10.    Aqua phenolata (Aq.Carbolica)    45. Oleum Sinapis
11.    Argentum nitricum    46. Phenacetinum
12.    Atropinum sulfuricum    47. Pherolum
13.    Chloralum hydratum    48. Physostigmizum salicylicum
14.    Chloroformium    49. Pilocarpinum hydrochloricum
15.    Coffeinum    50. Plumbum aciticum
16.    Cresolum    51. Podophyllinum
17.    Curpum solfuricum    52. Pulv. Ipecacuanhae
18.    Emetinum    53. Quajacolum liquidum
19.    Ergotimum (extract.Secal cornut.)    54. Santoninum
20.    Extractum Belladonnae    55. Scopolaminum hydrobromicum
21.    Extractum Ipecacuanhae fluid    56. Secale Cornutum
22.    Extractum Strychni    57. Semen Strychni
23.    Folium Belladonnae    58. Sparteinum sulfuricum
24.    Formaldehydum    59. Stophantinum
25.    Hydrargyrum    60. Stychninum nitricum
26.    Hydrargyrum benzoicum    61. Theobrominum
27.    Hydrargyrum bichloratum    62. Tinctura Belladonnae
28.    Hydrargyrum bijodatum    63. Tinctura Crosi
29.    Hydrargyrum chloratum    64. Tinctura Digitalis
30.    Hydrargyrum jodatum    65. Tinctura Strychni
31.    Hydrargyrum oxycyanatum    66. Veratrinum
32.    Hydrargyrum oxydatum    67. Zincum chloratum
33.    Hydrargyrum paecipitatum album    68. Zincum phosphoratum
34.    Hydrargyrum hydrochloricum    69. Zincum sulfuticum
35.    Iodoformium    70. Zincum velerianicum

5. Τα ιδιοσκευάσματα και τα τυποποιημένα φαρμακοτεχνικά σκευάσματα φυλάσσονται στο φαρμακοπωλείο, σύμφωνα με τις υποδείξεις της επιστήμης και των οδηγιών του παρασκευαστού που αναγράφονται στη συσκευασία αυτών.

Άρθρο 7

1. Το φαρμακείο πρέπει να συγκεντρώνει όλες τις προϋποθέσεις και τους όρους του Υγειονομικού Κανονισμού, ως προς την ύδρευση, την αποχέτευση, τους χώρους υγιεινής κ.λπ.

2. Στο φαρμακοπωλείο, εκτός από τις προθήκες, πρέπει να υπάρχει κατάλληλη τράπεζα (πάγκος) για την εκτέλεση των συνταγών.

3. Στο εργαστήριο του φαρμακείου, που αποτελεί ανεξάρτητο χώρο κυρίας χρήσης, ευρίσκεται τράπεζα εργασίας για την παρασκευή των γαληνικών φαρμάκων και των διαφόρων φαρμακευτικών συσκευασιών, και είναι οπλισμένο με νεροχύτη και προσθήκες με συρτάρια.
Στο εργαστήριο φυλάσσονται οι χημικές ουσίες, τα απόθετα φάρμακα, τα αντιδραστήρια και τα όργανα και σκεύη που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή των παραπάνω προϊόντων. Το εργαστήριο πρέπει να διαθέτει συσκευές για θέρμανση ουσιών. Απαγορεύεται η χρησιμοποίηση του εργαστηρίου ως αποθήκης και η τοποθέτηση σ' αυτό αντικειμένων ξένων προς τις εργαστηριακές ανάγκες του φαρμακείου.

4. Το φαρμακοπωλείο και το εργαστήριο του φαρμακείου πρέπει να διατηρούνται σε απόλυτη καθαριότητα και τάξη.

Άρθρο 8

1. Οι συνταγές των ιατρών που ασκούν νομίμως την ιατρική στην Ελλάδα εκτελούνται υποχρεωτικά, αποκλειστικά και μόνο στα λειτουργούντα φαρμακεία.

2. Κάθε συνταγή πρέπει να φέρει με έντυπα στοιχεία το ονοματεπώνυμο του ιατρού, την ειδικότητά του, τη διεύθυνσή του και το τηλέφωνό του, ως επίσης την ημερομηνία εκδόσεώς της, την υπογραφή του και τη σφραγίδα του.

3.Συνταγές στις οποίες αναγράφεται δόση μεγαλύτερη της αναγραφόμενης στη φαρμακοποιία ανωτάτης επιτρεπομένης θεραπευτικής δόσεως, εκτελούνται μόνον αν η αναγραφόμενη δόση υπογραμμίζεται από τον ιατρό και τίθεται σ' αυτή το σημείο: (1), μετά νέας υπογραφής του ιατρού. Σε περίπτωση αμφιβολιών, ως προς την γνησιότητα της συνταγής, το είδος του χορηγούμενου φαρμάκου και την ποσότητα αυτού, ο φαρμακοποιός οφείλει, πριν την εκτέλεση αυτής, να επικοινωνήσει με τον εκδόσαντο αυτήν ιατρό και, αν δεν τον ανεύρει, να θέσει δόση που να μην υπερβαίνει την ανώτατη από αυτή που ορίζεται στην φαρμακοποιία, ή να χορηγήσει το αναγραφόμενο ιδιοσκεύασμα σε ποσότητα της μικρότερης κυκλοφορευούσης συσκευασίας, ή της μικρότερης σε περιεκτικότητα δραστικής ουσίας, μορφής, με την υποχρέωση πάντοτε να ειδοποιήσει εγκαίρως τον ιατρό που εξέδωσε αυτή.
Αν η συνταγή είναι δυσανάγνωστη, ή όταν ο φαρμακοποιός βάσιμα υποπτεύεται ότι έγινε λάθος κατά τη σύνταξή της, ο ίδιος οφείλει προς την εκτέλεσή της να συνεννοηθεί με τον ιατρό που την εξέδωσε.

4. Κατά την εκτέλεση συνταγών των ασφαλισμένων και των μελών αυτών του Δημοσίου και των Ασφαλιστικών Οργανισμών και Ταμείων, εφαρμόζονται, επιπλέον και οι ειδικοί όροι της μετ' αυτών συμβάσεως, εφόσον αυτοί δεν αντιβαίνουν στις διατάξεις του παρόντος.

Άρθρο 9

Οι συνταγές εκτελούνται από τον αδειούχο φαρμακοποιό ή τον νόμιμο αντικαταστάτη του. Ο φαρμακοποιός που εξετέλεσε τη συνταγή υπογράφει και σφραγίζει αυτή με την προσωπική του σφραγίδα.

Άρθρο 10

Οι θεσπιζόμενες με το παρόν διάταγμα υποχρεώσεις, επιβάλλονται και επί των φαρμακείων που λειτουργούν από την έναρξη της ισχύος τού εν λόγω διατάγματος. Κατ' εξαίρεση οι αδειούχοι-υπεύθυνοι φαρμακοποιοί των λειτουργούντων φαρμακείων υποχρεούνται να συμμορφωθούν προς την κατά την παρ. 1, του άρθρου 2 του παρόντος υποχρέωση, καθώς και προς τις υποχρεώσεις των παρ. 2 και 4 του άρθρου 4 του Ν. 1963/1991, μέχρι 31.12.1993.

Άρθρο 11

Από της ισχύος του παρόντος καταργούνται:
Τα άρθρα 9, 10 και 11 του Π. Δ. 3/1930 (ΦΕΚ 367/Α'/30) «περί καταρτισμού των φαρμακείων».
Το Β' Διάταγμα 675/1968 (ΦΕΚ 239/Α'/68) «περί οργανώσεως και συγκροτήσεως των φαρμακείων».
Το άρθρο 2 του Π. Δ. 1131/80 (ΦΕΚ 284/Α'/90) «περί του τρόπου διαθέσεως φαρμακευτικών ιδιοσκευασμάτων κ.λπ.».